Ten zuiden van Maastricht, tussen de rivieren de Jeker en de Maas ligt het kalkplateau van de Sint-Pietersberg. Door de grote afwisseling in het landschap is de betekenis voor plant en dier van de Sint-Pietersberg bijzonder groot. U komt hier ogen en oren te kort, een waar feest voor de natuurliefhebber. Deze wandeling laat u de hele St.Pietersberg zien, van Maastricht tot aan het uiterste puntje bij het Albertkanaal in België. Het is een pittige wandeling, want u moet een aantal keren naar beneden en dan weer de berg op. De totale afstand zal ongeveer 16 km zijn, maar u kunt op verschillende punten afkortingen maken. Helaas ontkom ik er niet aan om u een paar keer hetzelfde pad te laten lopen. De berg is op sommige punten zo smal dat er geen andere mogelijkheden zijn. Maar ook hier kunt u dan genieten van de schoonheid van dit prachtige natuurgebied. Printversie.

Deze wandeling start bij Chalet Berglust. Hier bestaat de mogelijkheid om het noordelijke gangenstelsel te bezichtigen.

Met het gezicht naar het restaurant nemen we het voetpad links. Aan het einde van dit pad gaan we rechts. We lopen omhoog tot aan een Y-splitsing. Hier gaan we links en meteen weer links bergaf. We blijven dit pad volgen. Aan het einde van de muur van het kerkhof gaan we rechts.

Voor ons, tegenover de kerk, ligt het kasteeltje waar Andre Rieu woont.
We blijven deze weg, de Ursulineweg, volgen en negeren alle zijwegen.
Na huis nummer 3 ziet u links een Lourdesgrot, de eerste van Nederland, ze dateert uit 1874. Een van de vele toonbeelden van het rijke Roomse leven in Zuid-Limburg . U ziet hier een groot aantal ex-voto’s, dankbetuigingen in de vorm van tegels.Loop er eens binnen, er staat immers “Gaat deze plek hier niet voorbij, zonder een Avé voor mij”…
We blijven onze weg rechtdoor vervolgen, bij een T-splitsing gaat de weg over in een verhard pad. Bij een Y-splitsing rechts omhoog. We komen nu bij Casino Slavante.

“Buitengoed Slavante”, een voormalige buitensociëteit daterend uit 1838. Op deze plek heeft in vroegere tijden een klooster gestaan van de paters Franciscanen. Dat de paters wisten wat mooi was, kan niemand ontkennen, want vanaf deze locatie heeft men een prachtig uitzicht op de Maas en het Maasdal. “Buitengoed Slavante” is het vertrekpunt voor o.a. de rondleidingen in de mergelgrotten of voor een wandeling op de St. Pietersberg. Als u hier naar beneden kijkt ziet u aan het einde van de parkeerplaats een trappenpad omhoog, hier ligt de Slavantekapel, toegewijd aan St. Antonius van Padua .

Bij de muziekkiosk links even omlaag en dan de trappen op naar boven. Bij het klaphekje loopt u naar links. U loopt naar hoeve Lichtenberg. Even voor de hoeve aan de linkerkant ziet u de St. Rochuskapel.
Het kapelletje stamt uit 1888 en is in opdracht van pastoor J.M. Kribs gebouwd. Jammer dat door de bescherming tegen vandalisme maar zo weinig van het interieur te zien is.
Het bezoek aan de hoeve is absoluut de moeite waard, want als u de toren beklimt heeft u een fantastisch uitzicht over de Maasvallei. Loop hier eens op uw gemak rond en geef uw ogen goed de kost.
De toren van hoeve Lichtenberg is de oudst bekende donjon (woontoren) van Nederland. Van de geschiedenis van Lichtenberg is weinig bekend. Mogelijk heeft hier in de Romeinse tijd een toren gestaan. De huidige toren is een overblijfsel van de burcht die in 1212 door de bisschop van Luik is gebouwd als voorpost in zijn machtsgebied tegen de hertog van Brabant. Deze is waarschijnlijk in 1404 of 1465 verwoest, waarna hier een ander kasteel heeft gestaan dat echter voor 1748 geheel is afgebrand. Aansluitend is de huidige boerderij gebouwd. Het woonhuis is nog gedeeltelijk 17e eeuws. De sluitsteen boven de toegangspoort draagt het jaartal 1816. De oost- en zuidvleugel dateren van rond 1870.

Rochuskapel	Toegangspoort	Gedenksteen	Woongedeelte Hoeve Lichtenberg	Uitkijktoren

Een must als u deze wandeling op zondagmiddag maakt is het museum dat hier gevestig is. In een tweetal stallen van hoeve Lichtenberg richt de Stichting Oud Sint Pieter een jaarlijks wisselende expositie in over de vroegere gemeente Sint-Pieter, die sinds 1920 een stadsdeel van Maastricht is. Belicht worden o.m. de mergelwinning, waardoor een groot deel van de in vorige eeuwen ontstane gangenstelsels weer zijn verdwenen, het vroegere kanaal van Luik naar Maastricht, de kerken en kapellen, het fort, de grote hoeven, het verloren gegane kasteel Caestert, het beheer van de St. Pietersberg (door de Vereniging Natuurmonumenten) en de toekomst van de ENCI-groeve. In een aantal vitrines worden o.m. fossielen uit de krijtperiode, archeologische en prehistorische vondsten getoond; aandacht besteed aan de champignonteelt en het ‘blokbreken’. Verder worden oude land- en tuinbouwwerktuigen en gereedschappen geëxposeerd. Permanent worden historische films en dia’s vertoond. Geopend van mei tot en met oktober elke zondag van 12.00 tot 16.30 uur.

Ook aan de andere kant van de hoeve heeft u een prachtig uitzicht over de mergelgroeve van de Enci.

We zitten hier op een doodlopend stuk, dus we moeten terug.

We lopen het pad af tot op een splitsing en gaan hier links. Let goed op, meteen rechts bij een klaphekje lopen we de wei in. We lopen langs hoeve Zonneberg. Deze wei wordt begraasd door schapen en we treffen hier een aparte flora aan met fijne ooievaarsbek, knolsteenbreek en duifkruid. In de graft komen dassen en vossen voor. Daarnaast heeft u hier een geweldig uitzicht over de Maasvallei. Blijf dit pad alsmaar volgen en u komt vanzelf op de verharde weg uit.

Hier gaat u rechts. We komen bij een grote steen en een slagboom aan de linkerkant. In deze steen staat Van Schaikweg gebeiteld. Ir. D.C. van Schaik (1988-1972) is de grote man van de St. Pietersberg, hij heeft de onderaardse groeven in kaart gebracht. Tevens heeft hij een schat aan informatie achtergelaten over de berg. Het standaardwerk “De Sint Pietersberg” is van zijn hand.
- Hier kunnen we de eerste afkorting maken. Als u rechtdoor loopt bent u na 500 meter terug bij het startpunt.
Wij gaan links de Van Schaikweg in, deze weg lopen we helemaal af en negeren alle paadjes links en rechts. De weg is tevens gemarkeerd met de rood/witte GR tekens.

Na 500 meter komt u bij het Pieterpadmonument, voor de echte wandelaar geen uitleg nodig. Hier start of eindigt het Pieterpad, van Maastricht naar het Groningse Pieterburen, slechts 490 km. Maar hier sluit ook een andere GR-route aan, de GR 5 naar het Franse Nice, afstand 2512 km.

We lopen nu het ENCI-bos in.
Aan uw rechterhand ziet u een met bomen begroeide heuvel en een oude greppel. Dit zijn restanten van de Motte. De Motte, een rijksmonument,is van oorsprong een kasteelberg uit de Middeleeuwen van ongeveer 8 meter hoog en een doorsnee van 30 meter. Van de bebouwing die er op heeft gestaan is niets meer te zien. De heuvel is bijna helemaal overwoekerd. Franse, Spaanse en Staatse legers hebben de heuvel gebruikt om de stad Maastricht te bestoken. De Motte werd ook wel Franse Batterij genoemd.
Bij een driesprong neemt u het middelste pad. Dit pad is met de rood/witte strepen van de GR gemarkeerd. Overigens alle drie de paden komen op hetzelfde punt uit. U loopt dit pad helemaal af, blijf de GR-tekens volgen. Na wat dalen en klimmen loopt u tegen een hek aan.
- Hier kunnen we de tweede afkorting maken. We lopen hier dan rechts naar beneden. Pak de wandeling op bij: Tweede afkorting oppakken.
We gaan door dit klaphekje en lopen rechtdoor. De weg maakt een bocht naar links en bij het eerste klaphek aan de linkerkant gaan we naar beneden. Dit is een lange dalende weg met veel bochten. Onderaan komt u bij een ijzeren afrastering, hier gaan we rechts.
We lopen hier langs een deel van de groeve die al als natuurpark wordt ingericht. Ook ziet u hier al een gedeelte van het toekomstige mergelmeer. Ondanks alle schade die de natuur heeft ondervonden, kunnen we alleen maar hopen dat wat er nu is, optimaal wordt benut.
We blijven dit pad volgen tot aan een Y-splitsing. Hier naar rechts. Dit pad loopt weer naar boven, we blijven rechts aanhouden, het pad links loopt dood. U komt weer bij een klaphek. Hier gaan we links. Opnieuw komen we bij een hek.
- Hier kunnen we de derde afkorting maken. Ga naar rechts en pak de wandeling op bij: Derde afkorting weer oppakken.
Hier gaan we rechtdoor. Een stukje verder ziet u aan uw linkerhand enkele zandbergjes van een dassenburcht. We blijven dit pad steeds rechtdoor volgen en negeren alle paden links en rechts. We lopen nu op de grens, hier en daar ziet u de grenspalen en we passeren de grens. U loopt na ruim 500 m het bos uit met rechts een groot weiland en links het bos. Waar de weg langs het weiland een bocht naar rechts maakt staat naast het pad een wit verkeersbord met rode rand (algeheel inrijverbod).
- Hier kunnen we de vierde afkorting maken. Ga bij het verkeersbord “algeheel inrijverbod” (wit bord, rode rand) naar links en pak de wandeling op bij: Vierde afkorting weer oppakken.
Als u deze weg blijft volgen komt u bij hoeve Caestert.

De hoeve is opgetrokken uit zogenaamde speklagen, baksteen afgewisseld met mergel. De hoeve dateert uit 1686, dit staat te lezen op de sluitsteen boven de poort. Hier heeft ook nog een kasteel gestaan dat helaas door brand totaal verwoest is. Vermoedelijk is hier in de Romeinse tijd een legerplaats geweest, de naam Caestert verwijst naar het Latijnse ‘castra’, legerplaats. Natuurlijk een unieke plaats met een mooi uitzicht over het Maasdal.

Hier lopen we nog steeds rechtdoor opnieuw het bos in en volgen dit pad steeds rechtdoor. Na ruim 800 m , in de scherpe bocht naar links heeft u, aan uw rechterhand, een prachtig uitzicht over het Albertkanaal. We lopen tussen grote stenen en een rode slagboom door en het pad begint flink te dalen. Let goed op, bij een splitsing houdt u scherp rechts. Links is een prachtig stukje natuur, de verloren vallei, maar het loopt dood, kijk rustig rond, maar keer naar dit punt terug.

We vervolgen ons pad tot onderaan de grote weg. Hier gaan we weer meteen naar boven. U komt uit bij een gemetselde boog aan de linkerkant. Dit is een restant van het kasteel Caestert. Deze negeren we en we lopen rechtdoor. We blijven rechtdoor lopen tot aan een viersprong. Hier lopen we links naar boven. Hier aangekomen gaan we naar rechts, links ziet u een weiland en de achterkant van hoeve Caestert. We komen op een kruising van paden en nemen het tweede pad van rechts. We blijven dit pad volgen, het maakt vaak een bocht om dolines of orgelpijpen heen, maar uiteindelijk komen we uit bij de weg bij het weiland waar we al gelopen hebben. (Vierde afkorting weer oppakken) Dit pad volgen we naar links en lopen rechtdoor tot een T-splitsing op een heuveltje. We gaan hier rechts. Blijf dit pad volgen tot aan een omgekeerde 3 sprong. REcht voor u ziet u een grote "schuilhut". Het hoogste punt van de St.Pietersberg is de Observant. Als u de top zou willen bezoeken neemt u het middelste pad van de driesprong. Boven op de Observant aangekomen kunt u zowel links als rechts genieten van het prachtige uitzicht. Loop terug naar waar u vandaan bent gekomen.

D’n Observant is een kunstmatige heuvel. Bij het winnen van mergel moest eerst de deklaag verwijderd worden, in de jaren 1939 tot 1967 is deze heuvel ontstaan. Dit kunstmatig stuk natuur heeft zich nu al tot een fantastisch natuurgebied ontwikkeld met vele zeldzame soorten planten en dieren. Hopelijk kunnen we dit mooie stuk natuur blijven behouden.

U loopt naar de “schuilhut” en komt langs een groen draaipoortje op een parkeerterrein. Even links en dan weer rechts. Deze weg volgen we steeds rechtdoor en negeren alle zijwegen. Op de Y-splitsing met het hek lopen we links omlaag. (Derde afkorting weer oppakken). Ook hier loopt u in de bocht tegen een hek aan. We gaan door het klaphekje. Voor u ziet u het schitterende Popelmondedal met de Duivelsgrot. Dit is een van de mooiste stukjes natuur in Maastricht.

Het is Popelmondedal is een droogdal. Misschien kunt u wel raden waarom de groeve de Duivelsgrot heet. Dit is lang een opslagplaats geweest en een stal voor dieren. De helling heet de Wijnandsberg. Hier komt het Geel Zonneroosje voor, de enige plek in Nederland. Door de begrazing van de schapen (mergellandschaap) is hier weer een prachtig kalkgrasland ontstaan met vele zeldzame kalkminnende planten. Ook de insecten zijn hier volop aanwezig met vooral veel prachtige vlinders.

Voor de Duivelsgrot links, loop door tot bij een klaphek. Ga hier niet doorheen maar neem de trappen naar boven. Als u naar boven klimt kunt u ook even naar rechts gaan, om boven op de Duivelsgrot te genieten van het prachtige uitzicht. Boven aangekomen gaan we naar links. Direct achter het hek met klaphekje gaan we linksaf en volgen het dalende pad. (Tweede afkorting oppakken). Voor u ziet u het prachtige Jekerdal met aan de overkant Chateau Neercanne.

Loop dit pad af tot aan de slagboom, hier nemen we het pad onderlangs het bos. Als we dit pad blijven volgen komen we aan een bocht naar rechts waar het pad begint te stijgen. Na een flink klimmetje komen we weer op het bospad. Linksaf terug naar het Pieterpadmonument.
Let op we nemen het 4e pad (na ongeveer 500 m) naar links. Loop niet naar beneden. We volgen dit pas en komen op een grote open vlakte met voor u het Fort Sint Pieter. We gaan naar links aan en lopen naar de rand van het plateau. Het pad maakt een bocht naar rechts, links hebben we weer een mooi uitzicht op het Jekerdal. Blijf dit pad volgen tot aan het fort waar we een mooi uitzicht op dit monument hebben. Rechts nemen we de trappen naar beneden en aan de overkant bij Chalet Bergrust zijn we weer terug bij het startpunt.