D'Artagnanwandeling.
Wie kent niet het beroemde boek 'De Drie Musketiers' van Alexander Dumas? Een van de hoofdpersonen in dit boek, Charles Debatz-Castelmore, graaf d'Artagnan, is op 25 juni 1673 in Maastricht gesneuveld. Dit gebeurde tijdens de belegering van Maastricht door Lodewijk XIV, de zonnekoning. Deze wandeling voert u langs de plekken waar hij heeft gevochten en waar hij vermoedelijk is gestorven.
Maastricht is de oudste vestingstad van Nederland. Verdedigingswerken en stadsmuren dienden om de stad te beschermen. In 1229 kregen de burgers van Maastricht toestemming van de Hertog van Brabant om de stad te omwallen. Dit werd de eerste omwalling die al begin 1300 werd uitgebreid met de tweede omwalling. Eerst een aarde wal, maar rond 1380 vervangen door een stenen muur. Het oorlogstuig werd verbeterd en er ontstond een veel krachtiger geschut. De muren voldeden niet meer en rond 1632 werden vestingwerken aangelegd. Na 1850 waren de verdedigingswerken niet meer nodig en werden ontmanteld. Gelukkig is er nog een gedeelte van de stadsmuren bewaard gebleven.
De wandeling begint op de Tongersestraat nr. 1 bij café Tribunal. Een van de muren binnen in het café maakte deel uit van de 1e omwalling. We steken schuin links over en lopen de Minderbroedersberg op. Boven aangekomen loopt u even rechts het doodlopende straatje in. Links om de hoek ziet u nog een gedeelte van de muur. Terug en nu onder de poort door. Eerst passeert u de voormalige Minderbroederskerk, nu in gebruik door de Universiteit Maastricht. We blijven rechtdoor lopen tot op een T-splitsing. Dit is de Abtstraat, we gaan rechts. Na honderd meter lopen we door een ijzeren hek links een parkje in. We gaan hier rechts en blijven dit voetpad volgen. Na een bocht naar links ziet u weer een stuk stadsmuur. Aan het einde van dit stuk muur staat een beeld van d'Artagnan. Dit beeld van Math Camps stond vroeger in het park maar het ontwerp viel niet in goede aarde. Het heeft plaats moeten maken voor een ontwerp van Gertrud Januszewsky.
We blijven rechtdoor lopen tot we weer op een T-splitsing komen. Links van u ziet u een poort, dit is ongeveer de plaats waar vroeger de Tongersepoort heeft gestaan, die in 1867 is afgebroken. De poort was een onderdeel van de 2e omwalling. Hier steken wij over en gaan rechts af. Op het hoekhuis van het Aldenhofpark en de Tongerseweg ziet u ter hoogte van de 1e verdieping een prachtig mozaïek van d'Artagnan, gemaakt door Meertens. Aan de overkant ziet u de walmuur, na 50 meter zien we hier het nieuwe standbeeld van d'Artagnan, gemaakt door Russische kunstenaar Alexander Taratynov. Het is 21 juni 2003 onthuld in het kader van het D'Artagnanfestival. We gaan terug naar het mozaïek op de hoek. Slaan linksaf en komen op het Tongerseplein, hier gaan we links. We steken bij het zebrapad over en lopen naar het Waldeckpark.
Hier is heel wat te zien dus we doorkruisen het hele parkje. Na het zebrapad even rechts en dan links omhoog. Hier zien we het beeldje van D'Artagnan gemaakt door Gertrud Januszewsky. Achter het beeldje ziet u een gedenksteen. De afbeelding stelt de triomfboog voor die Lodewijk XIV in Saint Denis, liet oprichten ter herinnering aan de belangrijke inname van Maastricht, de Porte St. Denis die staat aan de Boulevard St. Denis in Parijs. De vertaalde tekst "d'Artagnan, musketier van de koning, geboren in Gascogne 1611, gesneuveld in Maastricht 25 juni 1673". Dit is denkelijk de plaats waar Charles Debatz-Castelmore, graaf d'Artagnan in 1673 is gesneuveld. Vervolg dit pad omhoog en omlaag. Onderaan links, we lopen langs het parkje tot aan de hoek. Hier ziet u nog een restant van lunet Drenthe met een kanonloop. We lopen even terug en gaan rechts het park in. Omhoog voor u ziet u een graftombe, hier lopen we naar toe. Dit is van baron Destombe, opperbevelhebber van de stad Maasticht. We lopen de trappen af en gaan links en dan weer meteen links de holle weg in. Rechts ziet u een dichtgemetselde doorgang, die overigens niet origineel is. We lopen dit pad uit en gaan scherp rechts langs de walmuur terug. Hier is een ingang van de kazematten. Aan het einde van dit pad rechts en meteen links. We lopen nu naar de verkeerslichten waar we oversteken.
Aan de overkant aangekomen kijken we even bij het bruggetje omlaag; het riviertje is de Jeker. Aan de linkerkant ziet u nog een gedeelte van het Wilhelmina bastion. We lopen het park, het Aldenhofpark, in en blijven de Jeker volgen. Aan het einde van het pad de trapjes omlaag en rechts. We steken de Jeker over. Aan de linkerkant ziet u de splitsing van de Jeker, via de Reek gaat een gedeelte de stad in het ander gedeelte stroomt langs de walmuur, die wij blijven volgen. Aan het einde van het park steken we de over en blijven de Jeker volgen. We zijn nu in het Mgr. Nolenspark. Bij de vijver gaan we rechts. Aan het einde van het park komen we bij de poort Waarachtig. Links zien we bastion Haat ende Nijt, rechts bastion de Vijf Koppen. Bij de vijver lopen we rechts en lopen om de vijver heen. Dit is het stadspark. Aan de andere kant van de vijver steken we de Jeker weer over. Aan de rechterkant stroomt de Jeker de Maas in. We blijven dit voetpad volgen tot aan het eind bij de parkeergarage. Voor u ziet u de St.Servaasbrug. Deze brug vormde voeger de verbinding tussen de twee delen van de vesting. De laatste boog aan de kant van Wijck bestond vroeger uit hout. Bij gevaar kon dit weggenomen worden.
Bij de parkeergarage ziet u een bordje Onze Lieve Vrouwewal. Hier gaan we de trappen omhoog. Geniet van het uitzicht. Aan de overkant ziet u ook nog een gedeelte van de verdedigingswerken in Wijck. De kademuur is een gedeelte van de stadsomwalling en u ziet ook nog een muurtoren en het Waterpoortje. Aan het einde van de wal lopen we de trappen af. Links ziet u de Jekertoren, rechts de Helpoort. De Helpoort is de enig bewaard gebleven stadspoort. De poort dateert uit 1229 en daarmee de oudste stadspoort van Nederland. In de zomer is de Helpoort gratis te bezichtigen, binnen is een expositie over de vestingstad Maastricht.
U loopt onder de poort door en dan rechts. U ziet nu de Pater Vinktoren. Hier begon de tweede stadsomwalling die eind 13e begin 14e eeuw werd aangelegd. We steken de Jeker weer over en lopen rechtdoor naar de Begijnenstraat. Eerste straat links De Vijf Koppen. Links ziet u de achterkant van het Pesthuis. Dit is eigenlijk een foute benaming, want het was een watermolen. De pestleiders werden in barakken in deze buurt ondergebracht. Na een groot wit huis aan uw rechterhand ziet u een bordje 'Stadsomwalling', hier klimmen we naar boven.
Het eerste rondeel heet de Vijf Koppen. De eigenlijke naam was de Drie Duiven, maar in 1638 werden hier de hoofden van vijf terechtgestelden tentoongesteld, waaronder Pater Vink. Vandaar de naam. De terechtgestelden werden ervan verdacht dat ze stad aan de Spanjaarden wilden verraden. Vervolgens loopt u over de Poort Waarachtig de 1e doorbraak van de muur na de afbraak van de vestingmuren. De poort werd aangelegd in 1888, als verbinding naar de wijk St.Pieter. Het volgende rondeel is Haet ende Nijd met een ingang naar de kazematten.
U loopt de trappen af en komt weer bij de Jeker. Negeer het sluisje maar steek bij het volgende bruggetje rechts de Jeker weer over. U passeert de Leeuwenmolen en komt in de Sint Pieterstraat. Hier gaat u rechtsaf. U neemt de tweede straat links, het Lang Grachtje. Let eens op de muur achter u. Deze bres in de muur symboliseert de stadsmuur die hier geweest is. In de zomer is het hier een waar feest voor het oog. De stadsmuur is hier dan volop begroeid met velerlei bijzondere planten. Aan het einde van het Lang Grachtje links de Grote Looierstraat in. Aan het einde van deze prachtige lindenlaan linksaf naar de Zwingelput. Voor u ziet u weer de stadsmuur met het Nieuwenhofpoortje. Even links van het poortje lopen we de trappen op. We lopen op de tweede stadsomwalling. Onder ziet u het park met de Jeker. Aan het einde van de muur ziet u een ijzeren hek.
Als dit ijzeren hek open is loop dan eens binnen. Dit is de tuin van het voormalige Jezuïtenklooster waar nu een gedeelte van de universiteit gevestigd is. Meteen rechts van u ziet u het Kruithuis, de naam zegt al genoeg. Blijf de omwalling volgen, bocht naar rechts , na vijftig meter weer rechts. In het midden van het gazon ziet u nog een klein kruithuis. We lopen terug naar het ijzeren hek.
We zijn hier bij de Reek die we ook al in het park gezien hebben. Dit vormde een onderdeel van de verdedigingswerken. Door de sluizen te sluiten kon een gedeelte buiten de muur onder water gezet worden. We lopen hier trappen af en komen in de Heksenstraat. Meteen links steken we weer de Jeker over en gaan rechts de Bonnefantenstraat in. Schrik niet van de kakofonie van geluiden, u loopt langs het conservatorium. Rechts ziet u de tuin van het Natuur historisch Museum, voor u het Huis op de Jeker.
Aan het einde van de straat ziet u links het Bonnefantenklooster dat lang als kazerne in gebruik is geweest. Even rechts ziet u nog een stukje stadsmuur met een doorkijkje naar de Jeker. Hier zijn we bij het eind van onze wandeling.
Bastion: vijfhoekige uitbouw van de vestingmuur
Kazemat: bomvrije ruimte die werd gebruikt voor de opslag van kruit en oorlogstuig.
Lunet: breed maar ondiep verdedigingswerk met twee flanken.
Rondeel: halfronde uitbouw van de stadsmuur, de voorloper van een bastion.
Naar startpagina Top Home www.wandeleninmaastricht.nl / info@wandeleninmaastricht.nl